De rubriek Verdieping biedt achtergrondartikelen, interviews, analyses en reportages die verder kijken dan de waan van de dag.
Fluorescerende eiwitten en biosensoren zijn niet meer weg te denken uit biologisch onderzoek. Naast kleur en intensiteit, richten onderzoek van de Universiteit van Amsterdam zich nu op de levensduur als interessante parameter. ‘Die is alleen afhankelijk van de chemie van de chromoforen.’
Het kan lastig zijn om fluor te introduceren in geneesmiddelen, maar het is vaak wel de moeite waard. Vandaar dat chemici zoeken naar nieuwe manieren om het negende element te temmen.
Recente ontwikkelingen uit het lab van David Baker tillen het veld van computationeel enzymontwerp (weer) naar een hoger niveau. ‘Dit is echt een nieuwe fase.’
De internationale concurrentiekracht van onze chemie-industrie behouden en versterken, binnen de context van de Europese Green Deal. Dat is de existentiële uitdaging waar Ann Wurman, directeur essenscia Vlaanderen, zich voor inzet.
De identiteit van een bijproduct in gechloreerd drinkwater, dat veertig jaar geleden werd ontdekt, is eindelijk achterhaald. ‘Ik vind het uitstekend werk van exact de juiste mensen om dit uit te zoeken.’
Geïnspireerd door het werk van Pablo Picasso en de strategie van Ryanair, wil ondernemer Michael Boot van bio-olie producent Vertoro ‘s werelds eerste duurzame oliemaatschappij maken. ‘Je moet je product uitkleden tot de essentie.’
Als centrale spelers in de cel vormen mitochondriën een interessant aanknopingspunt voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen uiteenlopende ziekten. Dat leidt volgens sommige onderzoekers mogelijk tot therapeutische toepassingen die heel breed inzetbaar zijn, maar die belofte moet zich nog bewijzen.
Afgelopen jaar werd de Nobelprijs voor scheikunde toegekend aan het gebruik van AI om eiwitstructuren te voorspellen en te ontwerpen. Tijd dus om een historisch licht te laten schijnen over de route, langs vele andere Nobellaureaten, naar onze hedendaagse kennis van deze cruciale bouwstenen van het leven.
Met een nieuwe masteropleiding stomen Hogeschool Windesheim en NHL Stenden studenten klaar voor een carrière in de kunststoffenwereld.
Na bijna 18 jaar is Xeltis heel dichtbij markttoelating van hun biomedische materialen gebaseerd op supramoleculaire polymeren. Een langdurig en intensief traject waarbij Martijn Cox al vanaf de start een drijvende kracht is. ‘Ik denk niet snel in termen van onoverkomelijke obstakels.’
Luchtvervuiling verstoort de geurstofcommunicatie van planten door de afbraak van vluchtige stoffen te versnellen. Maar recent onderzoek gepubliceerd in Science suggereert dat het effect van luchtvervuiling niet zo eenduidig is als op het eerste gezicht lijkt.
Het vangen van wetenschappelijke concepten in spellen is best ingewikkeld, maar er zijn steeds meer Nederlandse spelmakers die het doen. ‘Je moet de wetenschap er niet te dik bovenop leggen.’
Het ‘Lab van de Toekomst’ wordt steeds meer een slimme, efficiënte ruimte waar alles met elkaar verbonden is en waar technologie en mensen samenwerken voor snellere, betere resultaten. Maar wat houdt die transformatie eigenlijk in?
Caroline Paul krijgt de KNCV Gouden Medaille 2024. Ze ziet veel mogelijkheden voor biokatalyse, maar het is niet per definitie duurzamer dan chemische synthese. ‘Je moet wel naar de cijfers kijken en een eerlijke vergelijking maken.’
De EMA herziet haar eerdere besluit uit juli 2024 en komt nu toch met een positief advies over alzheimer-medicijn Leqembi. Het wetenschappelijke veld blijft ondertussen flink verdeeld over de juiste aanpak van de ziekte.
Beetjes bestrijdingsmiddelen tellen in bijna een kwart van het ‘schone’ oppervlaktewater op tot een ongezonde, soms zelfs dodelijke cocktail voor het waterleven, toont de nieuwste editie van de Bestrijdingsmiddelenatlas.
Herken jij alle vormen van isomerie? Cis, trans, S, R, E of Z… Turkse onderwijsonderzoekers ontwikkelden hiervoor een beslisboom, of het helpt is de vraag.
UGent, UZGent, imec en de stad Gent slaan de handen ineen om factoren voor gezond oud(er) worden de komende twintig jaar zeer uitgebreid te onderzoeken in een grootschalige nieuwe studie: de Gezondheidsmonitor®.
Sportief en stoer, maar zacht voor je voeten. De sneaker dankt zijn bestaan aan de reactie van zwavel met latex uit de rubberboom. Dat zorgde voor de komst van stevig, elastisch en bijna geruisloos rubber, ideaal voor een sportzool. Met gemiddeld 65 onderdelen en tien verschillende soorten vaak synthetische materialen vormen sneakers helaas ook een grote afvalhoop.
Het begon rond 1990 met een opmerkelijke observatie in een proefwaterzuivering van Gist-Brocades, waar door een onbekend proces stikstofgas werd gevormd. Pas na jaren van volhardend experimenteren door onderzoeksgroepen in Delft en Nijmegen kwamen de eerste anammox-bacteriën in beeld.
Cannabisproducten kunnen verlichting brengen bij uiteenlopende aandoeningen en symptomen. Maar gecontroleerd gebruik blijft belangrijk.
In dit dossier lees je over de ontdekking, de toepassingen en de uitdagingen van het scheiden van een groep zeldzame aardmetalen die in Zweden zijn ontdekt.
In dit dossier lees je over zeolieten: een speeltuin voor chemici. De industrie gebruikt synthetische zeolieten als ionenwisselaars, katalysators en adsorbens, maar nu we zoeken naar andere grondstoffen, hebben we ook andere zeolieten nodig.
Eén gram koeienspier, duizenden hamburgers: kweekvlees is misschien wel de meest ambitieuze en kansrijke vleesopvolger van allemaal. De voordelen ten opzichte van de bio-industrie zijn in potentie enorm, maar heeft de consument er ook trek in?
Celdeling klinkt zo simpel. Toch is dit een van de meest fundamentele moleculair-biologische processen.
Kevlar, Dyneema, Twaron, Vectran, Zylon, Tenax: de wereld van de supervezels staat bol van de hippe merknamen. Daarachter gaat meer dan een halve eeuw chemische innovatie schuil.
In dit dossier gaan we in op de productie, de milieu-impact en de mogelijke alternatieven voor leer.
Meer chemie met minder uitstoot
Wat is vuur eigenlijk precies? Hoe werken vlammen? Wat geeft vlammen hun kleur? Hoe kun je zorgen dat dingen niet te snel vlamvatten?
Zonder een kopje koffie aan de dag beginnen is voor veel mensen absoluut ondenkbaar. Dit dossier vertelt je van alles over koffie.
Kristallen zijn meer dan mooie gekleurde stenen. Sterker nog, veel gekleurde stenen zijn niet eens kristallen.
Bij chemici is er geen gebrek aan inspiratie voor innovaties die gebruikmaken van elektriciteit, katalysatoren en alternatieve grondstoffen.
Kunstmatige intelligentie zal het (bio)chemisch onderzoek ingrijpend veranderen, als het aan de talloze initiatieven van de laatste jaren ligt.
Fotoactiveerbare moleculen beginnen terrein te winnen binnen de farmacologie. Het zijn handige tools in de zoektocht naar nieuwe targets voor therapeutische interventie, maar ook de basis voor een innovatieve therapie bij kanker.
Elektrochemie is zowel letterlijk als figuurlijk een van de spannendste vormen van chemie, niet alleen vanwege de elektrische spanning, maar ook vanwege de diverse vormen waarin het zich manifesteert.